De Parkstraatgemeente is een vrijzinnige kerk, maar wat betekent dat eigenlijk? In de afgelopen maandbladen hebben we de eerste eigenschappen van een vrijzinnig geloof bekeken. Deze zijn positief geformuleerd, omdat vrijzinnigen toch vaak moeten uitleggen dat ze niet zo zijn als de meeste andere gelovigen. En dat klopt, denk ik. Er zit een groot verschil tussen hoe het geloof in de Parkstraatgemeente en andere vrijzinnige kerken wordt beleefd, en hoe dat in de meeste kerken in Nederland (en op de wereld) het geval is.
De eerste zes eigenschappen waren: Vrijheid, verdraagzaamheid en verantwoordelijkheid, en: Persoonlijk en ervaringsgericht geloof en de rol van de geloofsgemeenschap of kerk, en: Openheid voor kritiek en de voorlopigheid van (geloofs)uitspraken, en: Gelijkwaardigheid van iedereen, en: Openheid voor kunst, cultuur en wetenschap, en: Maatschappelijk engagement (diaconie, geloof en samenleving, praktische spiritualiteit). Vandaag is de zevende en tevens laatste eigenschap aan de beurt: Zoektocht naar nieuwe relevantie en onderscheidend vrijzinnig geluid. Tot slot dus eentje om over na en door te denken: hoe zorgen we ervoor dat we opnieuw relevant worden en een geluid laten horen dat onderscheidend is?
Reclamecampagne Remonstranten
In november 2014 ging een marketingcampagne van de Remonstranten van start met de titel ‘Geloof begint bij jou!’ Omdat remonstranten geneigd zijn zichzelf te duiden door middel van het verschil in inzicht tussen Gomarus en Arminius in een discussie uit de 17e eeuw, werd een voorzet gegeven voor een andere verwoording van dat wat de remonstranten (en ik denk alle vrijzinnigen) kenmerkt: Wij vinden dat geloof begint bij jou. Met de dingen die je meemaakt en de vragen die hierop volgen. Met de mensen die je ontmoet en de gesprekken die je hebt. Als geloof bij jou begint, dan is het ook van jou. Mag je er een eigen mening over hebben. Dingen ter discussie stellen. En zelfs de vrijheid nemen om niet alles te geloven.
In de eerste fase van de campagne verschenen posters met reclameleuzen, die ontstonden uit een onderzoek door onderzoeksbureau Motivaction en verwoord in marketingtaal door Publicis:
• Mijn God kijkt niet op me neer.
• Mijn God trouwt ook homo’s.
• Mijn God dwingt me tot niets.
• Mijn God doet niet aan dogma’s.
• Mijn God is een superoptimist.
• Mijn God laat me zelf denken.
In de tweede ronde werden de volgende reclameleuzen op posters verwoord:
• Mijn God laat vrouwen voorgaan.
• Mijn God kan tegen een grapje.
• Mijn God schiep eerst de dieren.
• Mijn God gelooft in mij.
• Mijn God begon met de oerknal.
• Mijn God laat zich niet kennen.
De reclamecampagne gaf in marketingcommunicatie-taal weer wat vrijzinnigen onderscheidt
van andere kerkelijke stromingen.
Slotsom
En zo komen we tot de slotsom en hoewel deze laatste eigenschap een beetje een vreemde is – de zoektocht zal niet uniek zijn voor onze kerk, vat hij wel mooi samen wat we de afgelopen maandbladen hebben behandeld. De reclameleuzen zijn dan ook geen dogma’s en bieden ruimte om je eigen invulling aan je geloof te geven. Mijn God laat me zelf denken.
De afgelopen maandbladen ging het ook geregeld over het conflict in het Midden-Oosten tussen Israël en Hamas. We denken daar verschillend over, maar blijven wel één gemeenschap. Dat is misschien wel onze kracht: de eenheid in veelkleurigheid. Niet omdat dan alles maar moet kunnen en ook niet omdat we dan maar helemaal niets meer vinden, maar omdat we medemenselijkheid en naastenliefde altijd boven leerstellingen, dogma’s en (politieke) standpunten zullen waarderen.
Dat is dan ook mijn wens na deze serie: dat we over onze overeenkomsten praten, maar ook over hoe verschillend wij zijn en dat wij deze verschillen omarmen. Dat onze kerk een plek is en blijft waar daadwerkelijk iedereen welkom en gelijkwaardig is. Of het nu gaat om mannen, vrouwen, hetero’s of homo’s (en de vele andere kleuren van de regenboog die ik nu oversla): bij ons ben je niet meer of minder dan een ander. Dát is waar kerk-zijn in essentie misschien wel om draait.
Door dominee Jaap Marinus