De lente is in aantocht. Dagen worden langer, de temperatuur stijgt en we zien en voelen de zon wat vaker op onze huid. Dat doet een mens goed. De afgelopen jaren ben ik meebewogen met de seizoenen. Loslaten in de herfst, opnieuw beginnen in de lente. Een fijn ritme en het is misschien wel heel gezond daarin mee te deinen.
Toch heb ik het afgelopen jaar een aantal mensen gesproken dat een negatief licht bracht op dit ritme. Dat altijd maar oppakken van nieuwe dingen en van meer, meer, meer in de lente, resulteert erin dat we in de herfst bijna noodgedwongen moeten loslaten. Misschien is het goed zo af en toe een jaar gewoon door te gaan met wat je deed, zonder allerlei nieuws te beginnen.
Principes en Stranger Things
De afgelopen jaren sprak ik geregeld mensen die zo vast hielden aan dat wat ze als kind mee hadden gekregen, aan hun principes en onderliggende frustraties, dat ze eigenlijk niet meer konden genieten. Zo geïrriteerd dat dingen niet gaan zoals ze gingen, niet gaan zoals deze mensen hadden gehoopt dat het zou gaan, dat wanhoop en frustratie het enige was dat overbleef. Soms was het hierdoor zelfs onmogelijk om nog te genieten van de kleine dingen. Wat een zonde.
In de allerlaatste aflevering van de Netflix-hitserie Stranger Things zit politieagent Hopper met de jonge hoofdrolspeler Mike op een bankje. En Mike is gefrustreerd en verdrietig. Hij zit vooral met gedachten als ‘had ik maar’, ‘waarom moest het zo’ en ‘kon het niet anders’, dat hij het lange leven dat hij nog voor zich heeft maar somber inziet. Hij is afgestudeerd, maar voelt helemaal niet de behoefte naar de diploma-uitreiking te gaan.
Loslaten beter dan vasthouden
Hopper neemt het woord. Hij leeft zelf met het verlies van een dochter en zegt tegen Mike dat hij twee keuzes heeft: blijven hangen in het verleden, verzuurd en vervuld met nutteloze gedachten en zelfverwijt. Een weg die Hopper maar al te goed kent. Of kiezen om dat wat je niet (meer) kunt veranderen te accepteren en de keuze de maken vanaf nu het beste leven te leven dat je kunt.
Het resoneert met vele andere gedachten en citaten van filosofen, boeddhistische spiritualiteit, De Keuze van Edith Eva Eger en vele anderen. “Gelukkig is hij die tevreden is met zijn huidige lot, hoe dat ook mag zijn.” zei de filosoof Seneca al. Het is niets nieuws, maar het is o zo moeilijk om te leren, onder de knie te krijgen, toe te passen, als de praktijk zo moeilijk is, zo zwaar, zo gewend.
Jezus en loslaten
Het is waarschijnlijk de reden dat we niet zoveel kunnen met het advies van Jezus om al onze spullen te verkopen en de opbrengst aan de armen te geven. Het advies je familie op de tweede plek te zetten, alles achter je te laten om Jezus te volgen, omdat je pas dan het leven leidt in het koninkrijk van God. Het is niet voor niets dat het makkelijker is voor een kameel om door het oog van de naald te kruipen, dan voor een rijke om dat koninkrijk binnen te gaan.
Of je nou materieel rijk of arm bent of dat we het metaforisch mogen zien, rijk in ervaringen, te veel meegemaakt, uit angst te gehecht geraakt aan de verkeerde dingen. Het zijn allemaal dingen die we mogen loslaten. Mógen, want dat is de laatste uitdaging. Loslaten omdat het moet, gedwongen vrij zijn, die paradox werkt averechts. Loslaten met een beetje zelfcompassie is de enige voorwaarde om van loslaten een levenskunst te kunnen maken. Niet gefrustreerd raken bij tegenslag, geen zelfverwijt als het een keer niet lukt, maar mild en geduldig loslaten en dat ook een ander gunnen. Wat kijk ik uit naar deze lente!
Artikel door dominee Jaap Marinus