Vorige maand was ik op het Christelijk Sociaal Congres in Doorn. Het thema was: “In een steeds onrustiger wereld groeit de behoefte aan betekenis”. Nadat de laatste dag op inspirerende wijze was geopend door Joost Röselaers was het de beurt aan Prof. Dr. Rogier Hoenders, hoogleraar Zingeving, leefstijl en ggz om als psychiater zijn licht te laten schijnen op onze voortdurende behoefte aan kortdurende prikkels. Die geven ons dopamine, het gelukstofje wat we weliswaar nodig hebben, maar die slechts kortstondige bevrediging geeft en ons daarna doet verlangen naar steeds meer. We zien dat in een wereld, waarin de mobiele telefoon niet mee weg te denken valt. In de media lezen we hoe techneuten een algoritme inbouwen in sociale media, die erop gericht zijn om ons een prikkel te geven, waarna we weer behoefte hebben aan een nieuwe prikkel en zo verder.
Tegenover de behoefte aan dopamine staat onze behoefte aan serotine. Deze stof geeft een langduriger gelijkmatig gevoel van welbevinden, die we kunnen verkrijgen uit een gezonde leefwijze die bestaat uit gezonde voeding, naar buiten gaan bewegen en (jawel!) bezig zijn met zingeving. Dat is toch maar geweldig dacht ik, want onze vestigingen zijn daarvoor elke zondag open.
Omdat de bisschop van Groningen plotseling verhinderd was als co-referent werd Joost gevraagd als zodanig op met treden. Als kerken zijn we natuurlijk blij dat we met zingevende activiteiten bezig zijn, maar daarbij kwam de vraag of er ook daarbij sprake kon zijn van het enkel voeden van dopamine en natuurlijk werden daarbij voorbeelden genoemd. Mensen het gevoel van blijvend welbevinden geven stelt hoge eisen aan de predikant, zo stelde voorzitter Ruth Peetoom, die zelf predikant is.
Na de pauze haalden we onze mobiele telefoon van tafel, want waarom zou je hem neerleggen als je hem niet nodig hebt? En nog even had ik een onderonsje met Joost en vroeg hem: zouden we in onze vrijzinnige kringen ook last kunnen hebben van het dopamine effect als alles alleen nog draait om de vraag of de preek wel bied wat ik wil hebben en niet om de vraag of de muziek, het gebouw en de gemeenschap ons ook wat te bieden hebben? Een mooie vraag om eens op te reflecteren met elkaar.
Door diaken Theo van Driel